SİSTEM OLUȘTURMA:

Büyük yatırımcıların hemen hemen hepsi ișlemlerini belirli bir sistem dahilinde yapmaktadır.Finans

piyasalarında sistem denilince akla ilk gelen teknik analizdir.Ancak prensip ve kural ar belirlenerek

temel analiz için de sistem geliștirilmektedir.Ancak konumuzun dıșında olduğu için bu kitapta

sadece teknik analiz için geliștirilen sistemlere yer vermekteyiz.

Forex piyasalarında yatırımların genel ikle kısa vadeli olması nedeniyle daha çok gün içi ișlemler

için sistem geliștirilmektedir.Bu nedenle osilatörler,sistem geliștirme așamasında yaygın olarak

kul anılmaktadır.Dönüș hareketlerini yakalamakta kul anılan RSI,stochastic,CCI vb. osilatör,yatay

hareketlerin olduğu piyasa koșul arında bașarılı sinyaller üretmektedir.Ancak yükselen ve alçalan

trendlerde, bu osilatörlerden yararlanmak riskli olmaktadır.Trend dönemlerinde MACD,hareketli

ortalamalar ve bol inger bandları rehber olarak kul anılabilir.

Sadece bir göstergeye dayanan sistemler genel ikle bașarısız olmaktadır.Tek göstergeyle

olușturulan sistemlerin hataları mutlaka diğer göstergelerden yararlanılarak azaltılmalıdır.Buna da

filtreleme ișlemi denilmektedir.

Göstergelerin bașarısına etki eden tek faktör trendler değildir.Grafiklerde olușan formasyonlar ile

göstergelerin hatta genel anlamda olușturulan sistemin ilișkisi test edilmelidir.Özel ikle dönüș

formasyonlarında kısa vadeli göstergelerin sinyali zamanında vermemesi sık rastlanılan bir

durumdur.

SİSTEMİN TEST EDİLMESİ:

Bir sistemin test edilmeden uygulanması düșünülemez.Geliștirilen sistemin,geçmiș fiyatlar

üzerinde test edilmesi gerekir.Test süresinin mümkün olduğu kadar uzun bir süreyi kapsaması

isabetli olacaktır.Örneğin ortalama olarak beș yıl ık bir dönemde sistemin test edilmesi yararlı

olacaktır.

Sistemin geçmișe doğru testinden sonra demo hesapta pratik olarak test edilmesi yararlı

olacaktır.Çünkü kağıt üzerinde bașarılı olan birçok sistemin uygulamada bașarısız olması çok sık

rastlanılan bir durumdur.Demo hesapta da sistem mümkün olduğu kadar uzun bir süre test

edilmelidir.Demo hesapta da bașarı elde edilmesi durumunda artık sistem gerçek hesapta

uygulanabilir.Ancak geliștirilen sistemin gerçek hesapta da bașarılı olabilmesi için yatırımcının

disiplini elden bırakmaması gerektiği unutulmamalıdır.

Sistem geliștirilirken,her reçetenin her hasta için geçerli olmadığı unutulmamalıdır.Her paritenin

kendine özgü karakteristik hareketleri vardır.Volatilitenin yüksek olduğu yen pariteleriyle,EUR/USD

gibi daha az volatilitenin olduğu paritelerde sistemlerin performansı farklı olmaktadır.Buna ek

olarak aralarında TL’nin de bulunduğu egzotik paritelerde derinliğin düșmesi ve volatilitenin

yüksekliği nedeniyle farklı sistemler kul anılabilir.

Teknik analizin konusunun dıșına çıkmakla birlikte ülkelerin kur politikasında olabilecek

değișimlerde sistem revize edilmelidir.Örneğin dalgalı kur rejiminden sabit kur rejimine geçen bir

ülkenin para biriminin ilișkili olduğu paritelerde ciddi anlamda bir volatilite azalıșı söz konusu

olacaktır.Genel ikle istikrarın olmadığı ve finansal piyasaların sığ olduğu egzotik ülkelerde görülen

bu tarz gelișmeler çok sık rastlanmamakla birlikte dikkate alınmalıdır.

Sistemin test edilmesinde sadece piyasa hareketlerinden yararlanmak yeterli olmamaktadır.Objektif

bir test süreci için bașka kriterlerden de yararlanılır.Bu kriterler șunlardır:

· Toplam Net Kazanç:Test sürecinde elde edilen toplam kazançtan,toplam zararın

çıkarılması ile elde edilen değer toplam net kazançtır.Test döneminin son gününde açık olan

pozisyonun açık olması durumunda saat 23:59 da ki piyasa fiyatından pozisyonun

kapatılarak,sonucun net kazanca eklenmesi,testin güvenilirliği açısından yararlı olmaktadır.

· Toplam İșlem Sayısı: Test sürecinde yapılan ișlem sayısı da önemli bir kriterdir.Sistemin

bașarısı açısından karlı pozisyonların zararlı pozisyonlardan fazla olması yararlı

olmaktadır.Ancak daha riskli olmakla birlikte zararda beklemeyen ancak karda bekleyen

sistemler de geliștirilmektedir.İșlem sayısının fazla olması sistemin ufak dalgalanmalardan

dahi etkilendiği anlamına gelmektedir.Çok fazla ișlem yapılması komisyon ve spreadler ile

yatırımcının giderlerini önemli ölçüde artırmaktadır.

· Kazanç/zarar yüzdesi:Test sürecinde elde edilen kar ya da zararın bașlangıç sermayesine

göre yüzdesel oranıdır.

· Yıllık kazanç/zarar yüzdesi:Test sürecinde elde edilen karın yıl ık yüzdesinin

hesaplanması,faiz ,enflasyon ve diğer yatırım araçlarının getirisiyle kıyaslama yapabilmek

açısından önemlidir.Test süresinin bir yılı geçmesi durumunda,test süresindeki gün

sayısının 365 sayısına bölünmesiyle elde edilen değer,test süresince elde edilen karın yıl

bazındaki değeridir.Toplam net kazancın bu değere bölünmesiyle yıllık kazanç elde edilir.

· Tașınan zarar (drawdown):Forex piyasalarında,kaldıraç faktörü nedeniyle zararın

tașınması önemli bir risk unsurudur.Marjin seviyesini riske atabilecek,yüklü bir zararın

tașınmasına neden olan sistemler mutlaka optimize edilmelidir.

· Toplam net kazanç/risk oranı: Her yatırımın potansiyel bir riski vardır.Potansiyel risk,test

sürecinde bakiyede görülen maksimum düșüșün yüzdesel oranıdır.Toplam net

kazancın,potansiyel risk oranına bölünmesiyle elde edilen kazanç/risk oranının 3

seviyesinden küçük olması sistemin kul anıșsız olduğunu gösterir.

· Al-Tut kazancı: Paritenin test sürecinin bașından,test süreci sonuna kadar bekletilmesi

durumunda elde edilecek kazanç ya da zarardır.Bu oran hesaplanırken,diğer finans

piyasalarından farklı olarak kaldıraç faktörü nedeniyle test sürecinde marjin probleminin

meydana gelip gelmemesi dikkate alınmalıdır.Test sürecinin sonunda al-tut değerinden

daha düșük bir getirinin sağlanması durumunda sistem sorgulanmalıdır.

· Al-Tut kazancının yüzdesi: Al-tut kazancının,bașlangıç sermayesine bölünerek elde edilen

orandır.

· Al-Tut kazancının yıllık yüzdesi:Al-tut kazancının bir yıllık getirisinin,bașlangıç

sermayesine göre yüzdelik oranıdır.Test sürecinde elde edilen getiri yüzdesinin bu orandan

düșük olması halinde sistem sorgulanmalıdır.

· Kazançlı ișlem yüzdesi:Test sürecinde kazançla kapanan pozisyon sayısının,pozisyon

sayısına bölünmesiyle elde edilen yüzdesel orandır.Test süresi uzadıkça,bu oranın önemi

daha da artar.

· Kazançlı ișlemlerdeki toplam kazanç:Test sürecinde kazançla sonuçlanan ișlemlerde elde

edilen getirilerin toplanması ile elde edilir.

· İșlem bașına ortalama kazanç: Toplam kazancın ișlem sayısına bölünmesi ile elde edilen

orandır.Bu oranın yüksekliği sistemin bașarısı açısından önemli bir kriterdir.

· Zararla sonuçlanan ișlem sayısı:Test sürecinde zararla kapanan pozisyon sayısıdır.

· Zararla sonuçlanan ișlemlerdeki toplam zarar:Test sürecinde zararla kapanan

pozisyonlarda olușan zararların toplamıdır.İșlem sayısının azlığına rağmen bu oranın

yüksek olması,stop loss stratejisinin gözden geçirilmesini gerektirir.

· Zararlı ișlemlerdeki ortalama zarar:Zararla sonuçlanan ișlemlerdeki toplam zararın,ișlem

sayısına bölünmesiyle elde edilir.Bu ortalamanın yüksek olması,zarar da fazla beklendiğini

ve stop loss stratejisinin gözden geçirilmesi gerektiği anlamına gelir.

· Ortalama kazanç/ortalama zarar oranı: Karlı ișlemlerdeki ortalama karın,zararlı

ișlemlerdeki ortalama zarara bölünmesiyle elde edilir.Bu oranın büyük olması olumludur.

· Kazanç/Zarar endeksi:Test așamasında kazanç oranlarının, zarar oranlarına bölünmesiyle

sistemin bașarısı ölçülebilir.Ancak test sürecinde elde edilen kar ya da zarar reel

değildir.Fırsat maliyeti açısından mutlaka ülkenin faiz oranı ile kıyaslanmalıdır.Hesaplanıș

așamasında açık pozisyonlarda dikkate alınır.Endeksin genel formülü șu șekildedir:

Toplam net kazanç

Kazanç/zarar endeksi = _______________________________

Topl.Kazanç+Faiz+Açık pozisyonlar

Endeks değeri +100 ile -100 arasında değișir.Bu endeks,kazancı ya da zararı en doğru biçimde

ifade ettiğinden,her test sürecinde hesaplanması tavsiye edilir.

· Getiri-risk endeksi:Daha önce de belirttiğimiz gibi,test sürecinde getiri

hesaplanırken,mutlaka risk de hesaplanmalıdır.Getiri-risk endeksi,test sürecinde elde

edilen kazanç için üstlenilen riski ölçmek amacıyla kul anılır.

Toplam net kazanç

Getiri-risk endeksi = _____________________________

Toplam net kazanç+Tașınan zarar